King Kong (1933), benim gözümde sinema tarihinin “önemli ama gereksiz” işlerinden biri olarak konumlanıyor. Teknik açıdan kendi dönemi için bir devrim olduğu inkar edilemez bir gerçek. Ancak içerik tarafına bakıldığında kocaman bir boşlukla karşılaşıyoruz. Eğer bu film, bugün “beyinsiz aksiyon” diye eleştirdiğimiz sinemanın atasıysa, bununla gurur duymak yerine biraz yüzleşmek ve belki de utanmak gerekiyor.
Hikaye Değil, Tarihi Bir Teknoloji Demosu
Film tamamen 1930’ların “waow efekti” mantığıyla kurgulanmış: Büyük bir şey göster, insanlar korksun, bağırış çağırış olsun ve perde kapansın. Hikâye, karakter derinliği veya motivasyon gibi unsurlar tamamen süs olarak kullanılmış. Bu yüzden King Kong’u izlerken klasik bir sinema eseri değil, sanki tarihi bir “tech demo” (teknoloji sunumu) izliyormuş hissine kapılıyorum.
Neden Önemli Diyorlar? Hakkını teslim etmek lazım; stop-motion kullanımı, maketler, yaratığın ağırlık hissi ve ölçek duygusu 1933 yılı için inanılmaz başarılar. Willis O’Brien, teknik vizyon olarak çağının çok ötesinde bir isimdi. Canavar sinemasının, felaket filmlerinin ve devasa tehdit anlatılarının çoğu buradan doğdu. Bugün Marvel, Godzilla, Transformers ve Hızlı ve Öfkeli gibi gişe canavarlarının DNA’sında King Kong var. Ancak sorun şu: Teknik başarı, her zaman iyi film demek değildir. Bu yapım teknolojiye yatırım yapmış ama hikâyeye zerre yatırım yapmamış. Anlatı bir amaç değil, sadece efektlerin sergilendiği bir vitrin askısı.
Karakter Derinliği ve Motivasyon Eksikliği
Filmde anlatılan olay örgüsü son derece basit: Bir ekip “bilinmeyen” bir adaya gidiyor, dev bir goril buluyor, onu zincirliyor, şehre getiriyor, goril kaçıp etrafı dağıtıyor ve ölüyor. Hepsi bu kadar. Altı dolu tek bir dramatik soru bile yok. İzlerken zihnimde sürekli şu sorular dönüyor:
- King Kong aslında kim?
- Bu adaya nasıl gelmiş?
- Neden burada tek başına bir tanrı gibi yaşıyor?
- İnsanlara karşı neden bu kadar agresif?
- Onu “canavar” yapan asıl şey ne?
Film bu soruların hiçbirini umursamıyor. Çünkü derdi anlatmak değil, sadece göstermek. 1933 versiyonunda Kong bir karakter değil, bir objeye indirgenmiş durumda. Sahneye giriyor, bağırıyor, saldırıyor ve yıkıyor. İç dünyası, duygusu veya bilinci yok; sadece “büyük ve tehlikeli” bir nesne.
Ann Darrow meselesi bile inanılmaz yüzeysel işlenmiş. Klasik “Güzel kadın ve ilkel güç” klişesi üzerinden gidiliyor. Romantize edilmiş ama içi boş bir ilişki yumağı var. Kong’un hissettiği şey sevgi mi, merak mı, yoksa sahiplenme mi? Film bunu tanımlamaz, çünkü tanımlamak istemez. Bu yüzden finalde Kong’a üzülemiyorum. Çünkü onu tanımıyorum. Tanımadığım bir şeyin trajedisi olmaz.
İnsan Kibri ve Rahatsız Edici Sömürgeci Bakış
Filmin insan karakterleri ise adeta kurumsal bir cehalet örneği sergiliyor. “Fotoğraf çekelim” diyerek bilinmeyen, tehlikeli ve izole bir adaya gidiyorsunuz. Yerel halk sizi uyarıyor, devasa bir yaratıkla karşılaşıyorsunuz ve sonra şaşırıyorsunuz. Ada, Kong’un evi. Siz gidip izinsiz giriyor, provoke ediyor, zincirliyor ve sonra “Niye saldırdı?” diyorsunuz. Bu noktada asıl canavar Kong değil, insanlar.
Ancak film bunu bilinçli bir eleştiri olarak sunmuyor. İnsan kibri, sömürgeci bakış veya doğaya müdahale gibi temalar sadece yan ürün olarak ortaya çıkıyor. Skull Island temsili, tam bir 1930’lar Batı zihniyetinin ürünü: “Egzotik ada”, “ilkel halk”, “vahşi ritüeller”. Ada halkı karakter değil, sadece bir fon. Kültür yok, bağlam yok, insan yok; sadece tehlikeli bir dekor var.
Kong’un zincirlenip New York’a getirilmesi filmde bir başarı gibi sunuluyor. Etik bir tartışma yok, “Bunu yapmalı mıyız?” sorusu sorulmuyor. Oysa bugün bu sahneler açık açık rahatsız edici duruyor. Çünkü film kendi ahlaki pozisyonunu sorgulamaktan aciz.
Empire State ve Aksiyon Sinemasının Mirası
Bence King Kong’un asıl mirası, “Aksiyonun Atası, Anlamın Yetimi” olmasıdır. Aksiyon var ama neden yok. Tehdit var ama bağlam yok. Yıkım var ama sonuç yok. Bu yapı, bugün “beyni kapat izle” denen filmlerin temelini oluşturuyor. Büyük patlamalar, kovalamacalar ve bağırışlar var ama karakter gelişimi sıfır. Film seyircinin düşünmesini değil, sadece irkilmesini istiyor. Tam bir refleks sineması.
Empire State binası sahnesi görsel olarak efsane ve sinema tarihine geçmiş bir an, bunu kabul ediyorum. Ancak duygusal olarak bana hiçbir şey hissettirmiyor. Kong düşüyor, insanlar bakıyor ve bitiyor. “Uçaklar öldürdü” yerine “güzellik öldürdü” gibi romantik bir replikle kapanıyor ama bu replik hiçbir şeyi çözmüyor. Çünkü Kong’un ölümü trajedi değil. Trajedi olması için önce ortada bir karakter olması lazım.
Sonuç: Sinematik Bir Uyarı Levhası
Özetle, benim için King Kong (1933) bir filmden çok tarihsel bir belge niteliğinde. Sinemanın teknik olarak neler yapabileceğini ilk kez gösteren ama hikayeyi nasıl anlatması gerektiğini bilmeyen bir iş. Önemli mi? Kesinlikle evet. Gerekli mi? Bugün için hayır.
Bu film bana şunu hatırlatıyor: Görsel şov tek başına yetmez. Karakter yoksa, bağlam yoksa, sorgulama yoksa geriye sadece gürültü kalır. King Kong burada bir canavar değil, bir uyarıdır: “Sırf büyük diye anlamlı sanma.”
Yorum (0)