Anime dünyası, uçsuz bucaksız hayal güçlerinin çarpıştığı bir evren olsa da bazen kendimizi “Ben bu sahneyi daha önce bin defa görmemiş miydim?” derken buluyoruz. Bazı klişeler artık o kadar kanıksandı ki, yaratıcı birer dokunuş olmaktan çıkıp duygusal derinlik taklidi yapan kestirme yollara dönüştü. İzleyici olarak bizler, bir sonraki hamleyi bildiğimiz halde izlemeye devam ediyoruz ancak bu durum, sektördeki gerçek inovasyonun önünü koca bir duvar gibi kapatıyor.
İşin üzücü tarafı, bu klişelerin birbirini besleyen bir döngüye dönüşmüş olması. Aynı hikaye akışları, birbirinin kopyası karakter arketipleri ve artık ezberlediğimiz duygusal manipülasyonlar “güvenli bölge” olduğu için sürekli karşımıza çıkıyor. Bizler tanıdık hikayeleri sevsek de, yaratıcılığın bir montaj hattı eğlencesine dönüşmesi, risk almaktan korkan bir endüstriyi beraberinde getiriyor. Peki, bizi ekran başında hem tutan hem de zaman zaman isyan ettiren bu en yaygın anime klişeleri nelerdir?
Arkadaşlığın Gücü Her Kapıyı Açar mı?
Dövüş ne kadar umutsuz, rakip ne kadar güçlü olursa olsun, “arkadaşlığın gücü” bir şekilde her şeyi sihirli bir değnek gibi çözüveriyor. Bu durum, aslında harika ilerleyen bir hikayenin tüm tansiyonunu bir anda yerle bir edebiliyor. Karakterler, sırf birbirlerine inandıkları için bir anda absürt bir güç kazandığında, o ana kadar yapılan tüm antrenmanlar, stratejiler ve kurulan dünya kuralları anlamını yitiriyor. Elbette duygusal bağlar önemli ama bu bağlar, karakter gelişiminin veya mantıklı bir sonucun yerini almamalı.
Fairy Tail ve Naruto gibi seriler bu durumu o kadar popüler hale getirdi ki, artık sonuç hepimiz için tahmin edilebilir bir hal aldı. Kahramanımız ölesiye dayak yemiş, her yönden köşeye sıkışmış olabilir; ancak bir “flashback” ve arkadaş hatırlatmasıyla en güçlü enerji kaynağına ulaşabiliyor. Biz izleyiciler olarak, kazanılan zaferlerin gerçekten hak edilmiş hissettirmesini istiyoruz. Azim ve ekip çalışması, doğal bir süreçle işlendiğinde etkileyicidir; anlatısal bir “kurtarma butonu” olarak kullanıldığında değil.
Yenilmez Kahramanların Yarattığı Heyecan Çıkmazı
İlk bakışta, önüne geleni tekleyen bir kahraman izlemek oldukça heyecan verici görünebilir. Ancak birkaç bölüm sonra, ortada gerçek bir mücadele olmayınca işler sıkıcılaşmaya başlıyor. One Punch Man’deki Saitama gibi karakterler, bu gücü bir hiciv unsuru olarak kullandığı için hikaye işliyor. Fakat çoğu Isekai veya Shonen serisi, bu “her şeye kadir” liderleri ciddiye aldığında hikaye tansiyonunu hızla kaybediyor. Zaferin kaçınılmaz olduğu bir yerde merak duygusuna yer kalmıyor.
Günümüz animelerinin çoğu bu tuzağa düşüyor; Tensei Shitara Slime Datta Ken, Sword Art Online ve sayısız reenkarne hikayesi, hiç çaba sarf etmeden kazanan kahramanlarla dolu. Oysa karakteri karakter yapan şey, yaşadığı başarısızlıklar, duyduğu şüpheler ve risk alarak kazandığı o zorlu anlardır. Zahmetsiz üstünlük, izleyiciyle kurulan o empati bağını zayıflatıyor.
Neden Bütün Animeler Birbirine Benziyor: Yardım Bekleyen Kadın Karakterler
Pek çok anime, kadın karakterleri gerçek birer birey olarak yazmak yerine, onları hala “yardıma muhtaç amigo kızlar” veya sadece olay örgüsünü ilerleten birer ödül olarak kurguluyor. Bu “kurtarılmayı bekleyen genç kız” rolü, aslında çok daha iyisini yapabilecek potansiyele sahip serilerde bile karşımıza çıkıyor. Bleach’teki Orihime veya Naruto’nun başlarındaki Sakura’yı düşünün; her ikisi de harika bir potansiyele sahipken, sürekli tekrarlanan duygusal sahnelerin gölgesinde bırakıldılar.
Artık sadece lafta “güçlü” olan değil, derinliği olan ve hikayeye gerçek katkı sağlayan kadın karakterler görmek istiyoruz. Fullmetal Alchemist veya Psycho-Pass gibi seriler, yetkin kadın karakterler yazmanın ne kadar mümkün ve etkileyici olduğunu defalarca kanıtladı. Bu klişenin devam etmesi gelenekten değil, biraz da yazım tembelliğinden kaynaklanıyor. Kadın karakterlerin sadece erkek kahramanı motive etmek için var olması, modern izleyici kitlesini artık tatmin etmiyor.
Bitmek Bilmeyen Flashback Silsilesi
Animelerde geriye dönüş sahneleri (flashback), hikayeye duygusal bir ağırlık katmak için harika araçlardır. Ancak birçok seri, bu tekniği bölümleri doldurmak veya aynı bilgiyi defalarca hatırlatmak için suistimal ediyor. Bir noktadan sonra bu durum, hikayenin ivmesini tamamen durduruyor. Naruto ve Dragon Ball Z, izleyicinin zaten onlarca kez gördüğü sahneleri tekrar tekrar önümüze sürerek bu konuda başı çekiyor.
Flashback’ler hikayeyi netleştirmeli, onu yavaşlatmamalı. Her ölüm, her dönüşüm veya her travma üç bölümlük bir anı silsilesini tetiklediğinde, bu durum anlamlı olmaktan çıkıp manipülatif bir hal alıyor. Günümüzün hızlı tüketim çağında ve yüksek prodüksiyon standartlarında, izleyiciler artık bariz gelişmeleri uzatan bu “dolgu anılara” karşı pek sabırlı değil.
Yalandan Ölümler ve Senaryo Zırhı
Anime hayranlarını en çok çileden çıkaran şeylerden biri, “ölümün” bir türlü kalıcı olmamasıdır. İzleyici, kimsenin gerçekten ölmediğini fark ettiği an, o karakterle kurduğu tüm duygusal yatırım buharlaşıp gidiyor. Goku gibi ikonik isimler veya sayısız modern kahraman, hiçbir bedel ödemeden ölümden döndüğünde, yapılan tüm fedakarlıklar ağırlığını kaybediyor.
Bu durum hikayedeki tüm gerilimi zehirliyor. Eğer bir karakterin ilahi bir güçle veya sırf irade gücüyle geri döneceğini bilirsek, o sahnenin bir anlamı kalır mı? En iyi animeler, vedaların ve kayıpların sonculuğunun hikayeye anlam kattığını bilir. Sürekli bir yeniden dirilme döngüsü, gerçek duygusal riskler ve bir kapanış bekleyen izleyici için ne yazık ki hayal kırıklığından başka bir şey sunmuyor.
Anime Dünyası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
En sık rastlanan anime klişeleri nelerdir?
En yaygın klişeler arasında arkadaşlığın gücüyle kazanılan savaşlar, aşırı güçlü (OP) ana karakterler, burun kanamasıyla ifade edilen heyecan sahneleri ve bitmek bilmeyen flashback’ler yer alır.
Shonen anime klişeleri neden bu kadar popüler?
Shonen serileri genellikle genç bir kitleye hitap ettiği için azim, dostluk ve gelişim temalarını vurgular. Bu klişeler, izleyiciye ilham verdiği ve “güvenli” bir tatmin duygusu sunduğu için popülerliğini koruyor.
Anime izlemeye nereden başlanır?
Eğer klişelerden uzak veya bu klişeleri çok iyi işleyen bir başlangıç arıyorsanız, Fullmetal Alchemist: Brotherhood veya Death Note gibi yapımlar, türün en sağlam örnekleri olarak kabul edilir.
Bizce anime dünyası bu klişelerden tamamen arınmak zorunda değil, ancak onları nasıl kullanacağını yeniden keşfetmeli. Sizce en sinir bozucu anime klişesi hangisi? Yorumlarda buluşalım!
Yorum (0)